درسنامه آموزشی فصل هشتم ریاضی کلاس هفتم
درس 2: بردارهای مساوی و قرینه
فعالیت (صفحهٔ 101 کتاب درسی)
1- در شکلهای زیر دو نفر نیروهایی برابر به یک جسم وارد میکنند. یک نفر آن جسم را هل میدهد و یک نفر نیز آن را میکشد.
توضیح دهید چرا این دو بردار مساویاند.

2- با توجه به محور اندازهٔ بردارهای زیر را مشخص کنید.

این بردارها چه ویژگی مشترکی دارند؟ همراستا، همجهت و هماندازهاند.
کار در کلاس (صفحهٔ 101 کتاب درسی)
1- 3 بردار مساوی با بردار AB رسم کنید.
![]()
|
|
|
|
2- روی محور زیر 4 بردار مساوی با اندازهٔ 2 واحد در جهت منفی رسم کنید.

3- بردارهای مساوی را پیدا کنید.

$\overrightarrow{AB}=\overrightarrow{PQ}$
$\overrightarrow{CD}=\overrightarrow{MN}$
فعالیت (صفحهٔ 102 کتاب درسی)
1- شخصی از نقطهٔ A به نقطهٔ B رفته است. حرکت او را با یک بردار نشان دهید.
اگر این شخص از نقطهٔ B به نقطهٔ A برگردد، حرکت دوم را نیز با یک بردار نشان دهید.
![]()
راستا، اندازه و جهت این دو بردار را با یکدیگر مقایسه کنید. همراستا و هماندازهاند ولی در خلاف جهت یکدیگرند.
آیا این دو بردار قرینهٔ یکدیگرند؟ چرا؟ بله، زیرا هماندازهاند ولی در جهت مخالف هم هستند.
مجموع حرکت این فرد چقدر است؟ صفر
2- با توجه به نیروهایی که به جسم زیر وارد میشوند و همچنین بردارهایی که با هم قرینهاند، مشخص کنید جسم به کدام سمت حرکت میکند. دلیل خود را توضیح دهید.
بردارهای قرینه یکدیگر را خنثی میکنند.
![]()
جسم حرکت نمیکند.

جسم حرکت نمیکند.
![]()
جسم حرکت نمیکند.
3- با توجه به نیروهای وارد شده به شکل مقابل، جسم به کدام طرف حرکت میکند؟ چرا؟
در راستای افقی و عمودی نیروها قرینهاند و همدیگر را خنثی میکنند.
پس جسم در مسیر جنوب شرقی حرکت میکند.

کار در کلاس (صفحهٔ 102 کتاب درسی)
1- با توجه به اندازهٔ بردارهای نیرو که با طولهای مختلف نشان داده شده است، توضیح دهید که جسم به کدام سمت حرکت میکند؟

به سمت پایین
![]()
به سمت پایین
![]()
به سمت راست
2- با توجه به شکلهای زیر (6 ضلعی منتظم و متوازی الاضلاع) بردارهای قرینه را نام ببرید.

$\overrightarrow{FA}$ و $\overrightarrow{CD}$
$\overrightarrow{AB}$ و $\overrightarrow{DE}$
$\overrightarrow{EF}$ و $\overrightarrow{BC}$

$\overrightarrow{BC}$ و $\overrightarrow{DA}$
$\overrightarrow{AB}$ و $\overrightarrow{CD}$
تمرین (صفحهٔ 103 کتاب درسی)
1- در شکل زیر نیروی وزن جسم با یک بردار مشخص شده است، نیرویی را که زمین به جسم وارد میکند، با یک بردار نمایش دهید. چرا جسم روی زمین میماند و حرکت نمیکند؟
چون نیروی زمین برابر و در جهت مخالف آن است و آن را خنثی میکند.

2- شخصی در نقطهٔ A ایستاده است، اگر 3 واحد به سمت شمال، 4 واحد به سمت شرق و 5 واحد به سمت جنوب و در انتها 2 واحد به سمت غرب حرکت کند، به نقطهٔ B میرسد. بردار حرکت شخص از A به B را نشان دهید.

3- اگر شخصی در نقطهٔ A ایستاده باشد، باید 3 واحد به سمت شمال و سپس 4 واحد به سمت شرق برود تا به B برسد. اگر شخص دیگری از همان نقطهٔ $4,A$ واحد به سمت شرق و سپس 3 واحد به سمت شمال برود، به کدام نقطه میرسد؟ چرا؟
B، زیرا هر دو بردارهای مساوی طی کردهاند.

4- اگر شخص از نقطهٔ A، دو (2) واحد به سمت غرب حرکت کند، با چه حرکتی به نقطهٔ A میرسد؟ 2 واحد به شرق
حالا اگر شخص از نقطهٔ A، سه (3) واحد به سمت شرق و 2 واحد به سمت جنوب برود، با چه حرکتی به محل اوّل خود بر میگردد؟
3 واحد به غرب و 2 واحد به شمال
5- قرینهٔ جهت شمال چه جهتی است؟ جنوب
قرینهٔ جهت شرق چه جهتی است؟ غرب
قرینهٔ جهت شمال شرقی چه جهتی است؟ جنوب غربی